A A
RSS

Informatie over PSA waarden, prostaatkanker en
de Progensa™ PCA3 urinetest


U kunt op de vragen klikken om naar een antwoord te springen, of de vragen en antwoorden van boven naar beneden lezen

Vragen:

  1. Is het mogelijk dat de PSA waarde verhoogd is en er geen sprake is van prostaatkanker?
  2. Wat is de PCA3 test?
  3. Wat is het verschil tussen de PCA3 test en de PSA bepaling?
  4. Binnenkort wordt een prostaat biopsie bij mij uitgevoerd. Kan de PCA3 test een prostaatbiopsie vervangen? Hoe kan de PCA3 test helpen bij het nemen van een beslissing over het nemen van een biopsie?
  5. Wat is de rol van de PCA3 test in de diagnostiek van prostaatkanker? Hoe kan de PCA3-test mij helpen?
  6. Hoe wordt de PCA3 test uitgevoerd?
  7. Beïnvloed de hoeveelheid urine die verzameld wordt voor de PCA3 test de uiteindelijke PCA3 Score?
  8. Beïnvloed een recente ejaculatie de PCA3 score?
  9. Ik zou graag een PCA3 test willen laten uitvoeren! Wat zijn de volgende stappen?
  10. Wat is de wetenschappelijke basis voor de PCA3 test?
  11. De Progensa™ PCA3-test in één oogopslag.
  12. Wat kost de PCA3 test en wordt deze vergoed?
  13. Kan elke uroloog de PCA3 test uitvoeren?
  14. Meer algemene informatie over prostaatkanker
  15. Links en verwijzingen naar prostaatkanker en diagnostiek

Antwoorden:

1.
Is het mogelijk dat de PSA waarde verhoogd is en er geen sprake is van prostaatkanker?

Een verhoogde PSA-waarde is vaak een reden voor het uitvoeren van een prostaatbiopsie, maar PSA-waarde alléén levert geen bewijs over de aanwezigheidvan prostaatkanker. Met andere woorden: een verhoogde PSA-waarde bewijst niet automatisch het bestaan van prostaatkanker. Sterker nog, in de meeste gevallen van een verhoogde PSA waarde wordt geen prostaatkanker gevonden.

In meer dan 70% van de gevallen waarin een verhoogde PSA-waarde wordt gevonden, bijvoorbeeld na mogelijke afwijkingen tijdens een digitaal rectaal onderzoek, word geen prostaatkanker gediagnosticeerd.

Onder meer kunnen de volgende condities leiden tot verhoogde PSA-waarden zonder dat er sprake van prostaatkanker is:

  • prostaatontsteking (prostatitis)
  • infecties van het urogenitale systeem
  • benigne prostaat hyperplasie (goedaardige vergroting van de prostaat)
  • mechanische effect op de prostaat (bijvoorbeeld na een lange fietstocht)
  • ejaculatie in de afgelopen 48 uur (bij personen ouder dan 50 jaar)

In het licht van de problemen met de specificiteit en positief voorspellende waarde van de PSA-test, is de afgelopen jaren intensief gezocht naar betere diagnostische testen om prostaatkanker te kunnen vaststellen.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

2.
Wat is de PCA3 test?

Bij het zoeken naar een nieuwe diagnostische test voor prostaatkanker, werd het PCA3-molecuul ontdekt (niet te verwarren met PSA). De concentraties van het PCA3-molecuul zijn ca. 100 keer hoger bij prostaatkanker cellen dan in de normale prostaat cellen.

De PCA3 test is een voor de patiënt niet belastende test. Door een digitaal rectaal onderzoek (DRE) komen prostaatcellen – met inbegrip van eventuele kankercellen – in de urine terecht. De patiënt wordt gevraagd om na dit DRE urine af te geven. Het aldus verkregen urinemonster wordt naar ons laboratorium opgestuurd voor de bepaling van de PCA3 score. Deze procedure is veel minder ingrijpend voor de patiënt dan een prostaatbiopsie. Om deze reden zijn laboratoriumtesten ontwikkeld voor het opsporen van PCA3 in de urine.

Deze CE-gemarkeerde en FDA goedgekeurde test wordt aangeboden door Noviogendix voor routinematige testen van urinemonsters.

De diagnostische relevantie en betrouwbaarheid van de test worden gestaafd door wetenschappelijke studies waarin mannen zijn opgenomen die werden verdacht van prostaatkanker vóór de eerste biopsie, evenals mannen waarbij prostaatbiopsieën werden herhaald. Uit deze studies blijkt dat als de PCA3 score laag is, besloten kan worden een biopsie uit te stellen of uiteindelijk niet te verrichten.
Op deze wijze kan de PCA3 test helpen om onnodige eerste biopsieën en potentiële ongemakken en complicaties (pijn, bloedingen en infecties) voor de betrokken mannen te vermijden.

De PCA3 test kan ook worden gebruikt bij mannen die reeds één of meerdere eerdere negatieve biopsieën hebben gehad om de kans te voorspellen dat een volgende biopsie positief zal zijn.

Als een biopsie wordt uitgevoerd en positief blijkt te zijn, kan de PCA3 Score als aanvullende informatie worden gebruikt om pre-operatief de prognose en derhalve de behoefte aan onmiddellijke behandeling te bepalen.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

3. Wat is het verschil tussen de PCA3 test en PSA bepaling?

Het grote verschil tussen PCA3 (Prostaatkanker gen 3) en prostaat-specifiek antigeen (PSA) is het feit dat PCA3 prostaatkanker (PCa)-specifiek is en PSA niet. Dit is te wijten aan het feit dat PSA ook wordt aangemaakt door niet-kanker prostaatcellen. Dit betekent dat PSA niet alleen is verhoogd (hoger dan 2.5-6.5 ng/mL afhankelijk van de leeftijd) bij mannen met prostaatkanker maar ook bij mannen met goedaardige prostaatziekten. Dit betreft onder andere benigne prostaathyperplasie (BPH, d.w.z. goedaardige prostaatvergroting) en prostatitis (infectie van de prostaat). Hoe groter de prostaat, des te hoger de PSA waarde in het bloed. Hierdoor hebben veel mannen met een PSA waarde tussen de leeftijdsspecifieke bovengrens van normaal (afhankelijk van de leeftijd 2.5 tot 6.5 ng/mL) en 10 ng/mL geen prostaatkanker, d.w.z. de prostaatbiopsie is negatief / bevat geen kankercellen. Een prostaatbiopsie kan pijn, bloedingen en infecties veroorzaken. Daarom is er een behoefte aan aanvullende testen die ervoor zorgen dat onnodige biopsieën bij deze mannen kunnen worden vermeden.

PCA3 wordt, in tegenstelling tot PSA, enkel aangemaakt door prostaatkanker cellen en niet beïnvloed door de grootte van de prostaat. Dit heeft als gevolg dat de PCA3 Score beter dan PSA de aanwezigheid van prostaatkanker voorspelt in een biopsie. Zo kan het helpen om het aantal onnodige biopsieën en zijn potentieel ongemak, pijn en complicaties (bloedingen en infecties) te beperken.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

4. Binnenkort wordt bij mij een prostaatbiopsie uitgevoerd. Kan de PCA3 test een prostaatbiopsie vervangen? Hoe kan de PCA3 test helpen bij het nemen van een beslissing over het nemen van een biopsie?

De Progensa ™ PCA3 test is geen vervanging voor een prostaatbiopsie maar kan een belangrijke criterium zijn bij de bespreking van de noodzaak van een biopsie. Dit geldt met name voor mannen met een verhoogde PSA-waarde waarbij een eerdere biopsie de aanwezigheid van kanker niet kon bevestigen (negatief).

Het resultaat van een PCA3 test, extra klinisch en laboratorium onderzoek (w.o. PCA3) alsmede de geschiedenis van de patiënt, kunnen leiden tot het gezamenlijke besluit van patiënt en arts om een herhaalbiopsie niet uit te voeren.

Wetenschappelijke referenties:

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

5.
Wat is de rol van de PCA3 test in de diagnostiek van prostaatkanker? Hoe kan de PCA3-test mij helpen?

De prostaatkanker gen 3 (PCA3) test is een nieuwe gen-gebaseerde test. Het is géén vervanging voor (en niet te verwarren met)  de bepaling van de prostaat-specifiek-antigeen (PSA) waarde. Het is een extra middel om te helpen bij de beslissing of mannen, die worden verdacht van het hebben van prostaatkanker, ook inderdaad een prostaatbiopsie nodig hebben om de diagnose van prostaatkanker te stellen.

In tegenstelling tot serum PSA, herkent de PCA3 test prostaatkanker-cellen rechtstreeks in urine en is prostaatkankerspecifiek. Het maakt, beter dan PSA, een onderscheid tussen prostaatkanker en goedaardige prostaat ziekten zoals benigne prostaathyperplasie (BPH, goedaardige prostaatvergroting) of prostatitis (infectie van de porstaat). Verschillende studies hebben aangetoond dat PCA3 superieur was over serum PSA voor het voorspellen van een biopsie uitkomst.

Een hoge PCA3 Score wijst op een verhoogde kans op een positieve biopsie (positief betekent in dit geval aanwezigheid van kankercellen in de prostaat). Een lage PCA3 Score wijst op een lagere kans op een positieve biopsie. Een recente studie suggereert dat de PCA3 Score ook een onderscheid kan maken tussen niet-relevante (indolente) en levensbedreigende PCa.

Wetenschappelijke referenties:

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

6.
Hoe wordt de PCA3 test uitgevoerd?

De Progensa ™ PCA3 test wordt door Noviogendix aangeboden en meet de aanwezigheid van PCA3 in de urine. Voor de patiënt is de testeenvoudig en ongecompliceerd.

Ten eerste voert de dokter een digitaal rectaal (DRE) onderzoek van de prostaat uit. Daarna wordt een urinemonster afgenomen en verzonden naar ons laboratorium, waar het wordt geanalyseerd door speciaal voor PCA3 opgeleid personeel.

Het lab rapport bevat een grafische weergave van de afzonderlijke laboratorium uitslagen en een interpretatie van de uitslag. Het resultaat wordt weergegeven als zogenaamde “PCA3 score”: hoe lager de score, hoe lager de kans op prostaatkanker (“positieve biopsie).

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

7.
Beïnvloedt de hoeveelheid urine die verzameld wordt voor de PCA3 test de uiteindelijke PCA3 Score?

De PCA3 test start met een digitaal rectaal onderzoek (DRE) van de prostaat. De patiënt wordt daarna gevraagd te urineren. Voor de PCA3 test wordt de verzameling van de eerste 20 tot 30 ml urine aanbevolen. Echter, de verzameling van een groter of kleiner volume zal de PCA3 score niet beïnvloeden. Dit wordt bevestigd door een recent onderzoek dat aantoont dat de hoeveelheid verzamelde urine (met verzamelde urine volumes tot 120 ml) de PCA3 Score niet beïnvloedt.

Na het verzamelen van het urinemonster wordt 2,5 ml overgebracht naar een speciaal PCA3 verzamelbuisje (indien uw uroloog niet over deze buisjes beschikt, kunnen deze door de uroloog bij NovioGendix worden aangevraagd).

De PCA3 verzamelbuisjes met de urinemonsters worden op kamertermperatuur (binnen 5 dagen) naar ons laboratorium verzonden. Ons laboratorium bepaalt de PCA3 Score en brengt verslag uit aan uw arts.

Wetenschappelijke referenties:

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

8.
Beïnvloedt een recente ejaculatie de PCA3 Score?

Er is momenteel geen bewijs om aan te nemen de prostaatkanker gen 3 (PCA3) Score wordt beïnvloed door een recente ejaculatie. PCA3 wordt alleen aangemaakt door prostaatkankercellen; met andere woorden, het is prostaatkanker-specifiek. PCA3 wordt, in tegenstelling tot het prostaat specifiek antigeen (PSA), niet beïnvloed door aandoeiningen van de prostaat die niet gerelateerd zijn aan kanker, zoals een goedaardige vergroting of infectie van de prostaat, of door factoren die druk uitoefenen op de prostaat, zoals fietsen, een digitaal rektaal onderzoek (DRE) of een ejaculatie.

Voor het bepalen van de PCA3 score wordt de eerste 20 tot 30 ml urine afgenomen nadat een uroloog een DRE heeft uitgevoerd. Op deze manier is men er zeker van dat er voldoende prostaatcellen vrijkomen in de urine voor de PCA3 analyse. Hoe hoger de PCA3 Score, hoe groter de kans dat kankercellen cullen worden gevonden in een biopsie van de prostaat. Het is onwaarschijnlijk dat het aantal prostaatkankercellen dat vrijkomt in de urine na een DRE beïnvloed wordt door een eerdere ejaculatie.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

9.
Ik zou graag een PCA3 test willen laten uitvoeren! Wat zijn de volgende stappen?

Uw uroloog voert de test uit in samenwerking met NovioGendix. Raadpleeg uw uroloog en vraag naar de PCA3 test. Uw arts zal u de nodige informatie kunnen verstrekken en u vertellen wat u kunt doen. U kunt het volgende faxformulier afdrukken en aan de medewerkers van uw arts verstrekken. De assistent zal dan e.e.a opvolgen.
Download het fax formulier hier

U kunt meer informatie over de test en een aanvraagformulier voor uw uroloog ook aanvragen via ons contactformulier, of per e-mail pca3@noviogendix.nl.

10.
Wat is de wetenschappelijke basis voor de PCA3 test?

Wetenschappelijk onderzoek in de Verenigde Staten en Europa laat zien dat de Progensa ™ PCA3 test kan worden gebruikt voor het voorspellen van het resultaat van latere biopsieën en / of therapie.

In dit onderzoek is de PCA3-test gebruikt bij patiënten met de verdenking op de aanwezigheid van prostaatkanker, maar ook bij patiënten die herhaalbiopsieën ondergingen.

Er werd inderdaad geconstateerd dat de PCA3 score goed correleert met de resultaten van de prostaatbiopsieën: bij mannen met een hoge PCA3 was de kans op een positieve biopsie uitlag aanzienlijk hoger.

Voor mannen met een PCA3 score gelijk aan of groter dan 35 was de kans op een positieve biopsie 43%. Met een PCA3 score gelijk aan of lager dan 5, werd een positieve biopsie gevonden in 10% van de patiënten.

Wetenschappelijke referenties:

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

11.
De Progensa™ PCA3 test in een oogopslag

De Progensa™ PCA3 test is de eerste moleculaire diagnostische test met een hoge specificiteit voor de opsporing van prostaatkanker die beschikbaar is gekomen in de routine patiëntenzorg.

De PCA3 test is een voor de patiënt niet belastende test. Door een digitaal reactaal onderzoek (DRE) van de prostaat komen kankercellen met hoge PCA3 waarden vanuit de prostaat in de urine terecht. Daarom wordt u verzocht na een DRE urine af te geven. Het aldus verkregen urinemonster wordt naar ons laboratorium opgestuurd voor de bepaling van de PCA3 Score. Als de PCA3 Score laag is, kan besloten worden een biopsie uit te stellen of uiteindelijk niet te verrichten.

Op deze wijze kan de PCA3 test helpen om onnodige eerste biopsieën en potentiële ongemakken en complicaties (pijn, bloedingen en infecties) voor de betrokken mannen te vermijden. De PCA3 test kan ook worden gebruikt bij mannen die reeds één of meerdere eerdere negatieve biopsieën hebben gehad om de kans te voorspellen dat een volgende biopsie positief zal zijn.

Als een biopsie wordt uitgevoerd en positief blijkt te zijn, kan de PCA3 Score als aanvullende informatie worden gebruikt om pre-operatief de prognose en derhalve de behoefte aan onmiddellijke behandeling te bepalen.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

12.
Wat kost de PCA3 test en wordt deze vergoed?

In de meeste gevallen vergoedt het ziekenhuis de PCA3 test. Aangezien de PCA3 test nieuw is, is deze nog niet bij alle ziekenhuizen opgevoerd als test die vergoed wordt door het ziekenhuis. Vraag uw uroloog hiernaar. De PCA3 test valt op dit moment nog niet onder de directe dekking van de zorgverzekeraars in Nederland of de Belgische mutualiteit.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

13.
Kan elke uroloog de PCA3 test uitvoeren?

Ja, elke uroloog/arts kan de PCA3 test uitvoeren en het urinemonster verzamelen dat nodig is voor de test. Er is geen speciale ervaring of bekwaamheid benodigd. Als uw uroloog de PCA3 test wil uitvoeren of meer informatie nodig heeft kan hij/zij contact opnemen met ons op 024 – 327 94 94, via ons contactformulier of via e-mail op pca3@noviogendix.nl.

Voor het uitvoeren van de PCA3 test zal de uroloog een urinemonster moeten verzamelen volgens een speciale procedure. Meer information hierover kan worden gevonden op: www.noviogendix.nl/professional.

De PCA3 verzamelbuisjes met de urinemonsters worden op kamertermperatuur (binnen 5 dagen) naar ons laboratorium verzonden. Ons laboratorium bepaalt de PCA3 Score en brengt verslag uit aan uw arts.

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

14.
Meer algemene informatie over prostaatkanker

De prostaat is een klier in het mannelijke voortplantingssysteem. Wanneer de cellen van de prostaat ontwikkelen tot kanker, kunnen zij worden verspreid ( “metastaseren”) naar andere delen van het lichaam, vooral het bot en de lymfeknopen.

Prostaatkanker wordt meestal ontdekt door een zogenaamde “PSA-test” en aanvullend rectaal digitaal onderzoek (DRE), alhoewel een verhoogde PSA waarde nog lang niet betekent dat er ook sprake is van prostaatkanker. Verdenking op de aanwezigheidvan prostaatkanker wordt meestal bevestigd door middel van een biopsie van de prostaat en de inspectie van dunne weefselsecties (coupes) van deze biopsieën onder de microscoop door een pahtoloog-anatoom.

Opties voor de behandeling van prostaatkanker zijn oplettend afwachten (“watchful waiting”), een gedeeltelijke of radicale (gehele) prostatectomie (verwijdering van de prostaat), uitwendige bestraling, inwendige bestraling, hormonale behandeling, cryochirurgie (vriesbehandeling) en chemotherapie. Dit is afhankelijk van de klinische fase van de ziekte en de status van de patiënt. Voorlichting door de specialist aan de patiënt is belangrijk, zodat zij er samen uit kunnen komen welke behandeling in een specifiek geval het beste resultaat oplevert.

Een goed overzicht over de aspecten van prostaatkanker wordt gegeven in Wikipedia

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

15.
Links over prostaatkanker en de diagnostiek van prostaatkanker

www.pca3.org

Deze website geeft gerichte informatie over de PCA3 test. Het bevat tevens enkele hulpmiddelen die helpen om een beter begrip te krijgen over de diagnose van prostaatkanker.
Experts van over de hele wereld geven een informatieve presentatie over de rol van PCA3 bij de behandeling van prostaatkanker en het gebruik van de PCA3 test in gevallen waarbij de PSA waarde is verhoogd en waarvoor een verdere diagnose en therapeutische behandeling nodig is.

Meer informatie over “PSA” (prostaat-specifiek antigen) in Wikipedia
http://nl.wikipedia.org/wiki/Prostaatspecifiek_antigen

Meer informatie over “prostaatkanker” in Wikipedia
http://nl.wikipedia.org/wiki/Prostaatkanker

Meer informatie over “PCA3″ in Wikipedia
http://en.wikipedia.org/wiki/PCA3 (engels)

Een goed overzicht over de ontwikkeling van de diagnostiek en behandeling van “prostaatkanker” wordt gegeven door het “Prostate Cancer Research Institute (PCRI)”
www.prostate-cancer.org/

De website van het “National Center for Biotechnology Information (NCBI)” met wetenschappelijke informatie over “prostaatkanker”, “PCA3″ en “PSA”
www.ncbi.nlm.nih.gov/

Het OMIM (Online Mendeliaanse Overerving bij de Mens) gegevensbestand van het NCBI bevat belangrijke informatie over biomoleculen, alsmede over PSA of PCA3
www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez

Ja, ik wil graag een PCA3 test
Hoe kan ik verder? Wat is de volgende stap?

Meer informatie over PCA3 en NovioGendix kan hier worden gevonden.

Terug naar boven

Meer Informatie | Imprint | Contact